Azerbaýjan raýatlary Türkiýä wizasyz girýär (180 günde jemi 90 gün) we täze görnüşli çipli şahsyýetnama bilen hem iki ýurduň arasynda göni syýahatda (üçünji ýurt üsti bilen tranzitde pasport şert) girip bilýär — şahsyýetnama bilen wizasyz galmak möhleti 2021-nji ýylda 30 günden 90 güne çykaryldy. Azerbaýjan Türk asylly gerimine girýär: iş rugsadynda "5 türk işgäri" we maliýe ýeterlilik ölçegleri talap edilmeýär (10476 belgili Karar), ýöne iş rugsady ýüz tutmasy ýene-de hökmany. Maýa goýumy arkaly raýatlyk (iň az 400.000 USD gozgalmaýan emläk) gyzyklanma döredýän ýollardan biridir.
Wiza we şahsyýetnama bilen syýahat
Azerbaýjan raýatlary Türkiýä wizasyz girýär; kada, 180 günlük döwürde jemi 90 günden geçmezlikdir. Munuň bilen bir hatarda, iki ýurduň arasyndaky ylalaşyk çäginde azerbaýjan raýatlary täze görnüşli çipli şahsyýetnama bilen hem syýahat edip bilýär.
Şahsyýetnama bilen syýahatda iki nokat möhümdir: birinjisi, bu diňe iki ýurduň arasyndaky göni ýolagçylykda güýçlidir — üçünji bir ýurtdan gelmek pasport talap edýär. Ikinjisi, şahsyýetnama bilen wizasyz galmak möhleti 2021-nji ýylda 30 günden 90 güne çykaryldy; internetde ýaýran “30 gün” maglumaty häzirki güýçde däl. Şeýle-de bolsa wizasyz/şahsyýetnama bilen giriş diňe gysga baryş-geliş üçindir; 90 günden geçýän galyş, işlemek ýa-da okuw üçin ýaşaýyş rugsady gerek. Möhletler ikitaraplaýyn ylalaşyga baglydygy sebäpli syýahatdan öň resmî çeşmeden tassyklanmalydyr. Türk dünýäsi ýurtlarynyň dürli giriş tertipleri barada jikme-jik maglumat üçin resmî çeşmelere ýüzlenmek maslahat berilýär.
Ýaşaýyş ýollary
Türkiýede uzak wagt galmak üçin ýaşaýyş rugsady gerek. Azerbaýjan raýatlary üçin esasy ýollar:
- Gysga möhletli ýaşaýyş rugsady: Ýaşaýyş häsiýetli gozgalmaýan emläk eýeçiligi (iň köp saýlanýanlardan biri), söwda baglanyşygy, bejergi ýa-da galyş maksady üsti bilen.
- Maşgala ýaşaýyş rugsady: Türk raýaty ýa-da ýaşaýyş rugsatly çet ýurtly är/aýal, çaga, ata-ene üsti bilen.
- Talyp ýaşaýyş rugsady: Resmî bilim talyplary üçin.
- Iş rugsady: Alnanda aýratyn ýaşaýyş rugsady talap etmeýär.
Şahsyýetnama bilen/wizasyz girişi ýaşaýyş rugsady bilen garyşdyrmazlyk gerek; gysga baryş-geliş hukugy ýerleşme hukugy däl (Ýaşaýyş rugsady görnüşleri).
Iş: Türk asylly artykmaçlygy
Azerbaýjan Türk asylly gerimine girýär we bu, iş tarapynda görnetin artykmaçlyk berýär. Standart iş rugsadynda iş berijiden talap edilýän agyr şertler — belli sanly türk raýatyny işe almak we maliýe ýeterlilik ölçegleri — talap edilmeýär. Şeýle hem adatça diňe türk raýatlaryna açyk bolan käbir hünärlerde işlemek we hünär edaralaryna deň şertde hasaba alynmak mümkinçiligi döreýär.
Şeýle-de bolsa möhüm many saklanmalydyr: aňsatlyk, iş rugsady ýüz tutmasyny aýyrmaýar. Iş rugsady / e-rugsat ýüz tutmasy ýene-de edilýär; ýüz tutmany hukuk taýdan iş beriji ýöredýär. Bu çägelemden peýdalanmak üçin Türk asylly statusynyň ygtyýarly türk edarasyndan resminamalaşdyrylmagy garaşylýar. Harby we razwedka ugurlary bolsa gerimden daşarda. Düzgünnamanyň jikme-jikligi üçin: Türk asylly iş rugsady — 10476 belgili Karar.
Raýatlyk we maýa goýumy
Azerbaýjan raýatlary üçin türk raýatlygynda tapawutlanýan ýollardan biri maýa goýumydyr. Iň ýaýran ýol, iň az 400.000 USD gymmatyndaky gozgalmaýan emläk alyp, tapuwa üç ýyl satmazlyk şerhini goýmakdyr; esasy maýa, depozit ýa-da döwlet karz alma serişdeleri ýaly alternatiw maýa goýumy görnüşleri hem bar. Är-aýal we 18 ýaşdan kiçi çagalar ýüz tutma girýär.
Munuň bilen bir hatarda umumy ýollar hem güýçlidir: yzygiderli belli bir möhlet kanuny ýaşaýyş üsti bilen umumy ýüz tutma ýa-da türk raýaty bilen belli möhlet durmuş gurmak (durmuş gurmak öz-özünden raýatlyk bermeýär). Çäk mukdarlary üýtgäp bilýändigi sebäpli ýüz tutan pursadynda tassyklamak gerek. Jikme-jiklikler üçin: Maýa goýumy arkaly türk raýatlygy we Türk raýatlygyna ýollar. Maýa goýumy arkaly raýatlygyň hukuk tarapy gerek bolanda ylalaşylan aklawçy edarasyna ugrukdyrylýar.
Türkiýedäki azerbaýjan jemagaty
Azerbaýjan raýatlary, Türkiýede ýaşaýyş rugsatly çet ýurtlularyň arasynda iň uly ikinji topardyr we resmî maglumatlarda jemagat paýy artýan ugurdadyr. Dil we medeniýet ýakynlygynyň ýokarylygy — azerbaýjan türkçesi bilen özara düşünişilijilik — integrasiýa böwedini peseldýär we hem işlemek, hem maýa goýumy maksady bilen ýerleşmegi aňsatlaşdyrýar.
Bu ýakynlyk artykmaçlyk bolsa-da, proseslerin kadalary ýene-de ähli çet ýurtlular bilen deňdir: şahsyýetnama bilen syýahat möhleti, ýaşaýyş çägi, iş rugsady ýüz tutmasy we raýatlyk şertleri seresaplylyk bilen yzarlanmalydyr. Ýakynlyk, kadalary saklaman geçmek üçin sebäp däldir.
Dogry tertipde öňe gitmek
Azerbaýjanly raýatlar üçin iň köp garyşdyrylýan üç nokat şular: şahsyýetnama bilen/wizasyz syýahatyň gün çäklerini ýaşaýyş çägi bilen garyşdyrmak, Türk asylly iş aňsatlygyny “rugsat düýbünden aýryldy” diýip nädogry okamak we raýatlyk ýoluny (maýa goýumy, ýaşaýyş, durmuş gurmak) dogry saýlamak. Bu üç nokady başyndan dogry gurmak, soňraky ret edilmegiň we wagt ýitgisiniň öňüni alýar.
Esasy gymmat, şahsyýetnama bilen syýahatdan maýa goýumy arkaly raýatlyga çenli uzaýan ýoly ýeke-täk elden we dogry tertipde ýöretmekdir. Proses we resminama koordinasiýasy biziň işimiz; hukuk wekilçiligi talap edýän nokatda ylalaşylan aklawçy edarasyna ugrukdyrýarys. Jikme-jiklikler: Raýatlyk maslahaty.